Natuurpark Serra de São Mamede

Natuurpark Serra de São Mamede

De Serra de São Mamede ontstond tussen 400 en 300 miljoen jaar geleden, gedurende de tijd van de zogenoemde Hercynische gebergtevorming. Deze was het gevolg van het naar elkaar toe bewegen van de continenten en het daardoor ontstaan van één groot supercontinent: de Pangea.

Het symbool van het Natuurpark Serra de Sao Mamede

Door de enorme druk ontstonden er verschillende plooien in de aardkost , waaronder die van de São Mamede. De kern van het gebergte in dit Portugese natuurpark bestaat voornamelijk uit schist en grauwak (een soort zandsteen) en wordt in het noorden en westen begrensd door jongere granietformaties. Dit laatste vertaalt zich voor een deel ook weer door het veel aanwezige saibro, een granietachtige lichtgekleurde zandsoort.

Vooral de noordkant van het park, dat is de omgeving van onze Camping Beirã-Marvão Alentejo, is volgens veel publicaties voor de wandelaar wel heel interessant. Hier worden de loofbossen regelmatig met het gecultiveerde land afgewisseld.

Meer naar het zuiden zijn de hellingen, voor zover niet door enkele grotere branden (zo’n 7 a 9 jaar geleden) vernield, beplant met mooie en ook wel wat ruige dennenbossen. Nog verder zuidelijk gaat het gebergte langzaam over in de glooiende Alentejaanse vlakte met zijn montados, een mooi parkachtig landschap met verspreid staande kurk- of steeneiken.

Aan de noord-oost kant van het nationaalpark loopt het over in het Internationaal Park De Taag, wat ook een deel van het spaanse Extremadura beslaat.

Vanaf de bergtoppen in het park, waarvan de Pico São Mamede met 1025 m de hoogste berg ten zuiden van de Taag is – en de unieke burcht van Marvão, de plaats waar onze Camping Beirã-Marvão Alentejo zich bevindt, heeft u een prachtig uitzicht over de omgeving en ziet u ook de uitlopers van de ook bij velen bekende Serra de Estrela.

Het door zijn natuurschoon unieke park in het oosten van Portugal ligt in het overgangsgebied tussen het Atlantische en het mediterrane klimaat. In het noorden is het dan ook net ietsjes koeler en natter dan in het zuiden.

De Atlantische invloed in het noordelijk deel van het park is duidelijk te zien aan de vegetatie. We zien hier vooral bergeiken, de Quercus pyrenaica, de tamme kastanjes en de aanwezige kurkeiken.

Kurkeiken bomen op de wandelwegen rond de camping in Portugal

In het zuiden heeft de vegetatie van het park een duidelijk mediterraan karakter: echte kurkeikbossen en montados van steeneiken. Op grotere hoogte liggen de dopheidevelden waar verschillende soorten zonneroosjes te vinden zijn (Halimium umbellatum en Halimium allyssoides).

Op meerdere plaatsen, vooral in het centrale deel van het park,  zijn de hellingen de laatste honderd jaar beplant met zeedennen en eucalyptussen.

Het park is vooral interessant voor de vogelliefhebbers. De echte vogelaar ziet zomaar een havikarend, een oehoe of een slangenarend op jacht naar een wipneusadder. Dit natuurpark is ook het jachtterrein van de grijze wouw en er zitten hier meerdere soorten zeldzame gieren:  monniksgier, aasgier en vale gier.

Waar het terrein iets vlakker wordt, zien we andere rovers zoals de grauwe kiekendief, maar ook de grote en kleine trappen, grielen en de kalanderleeuwerikken. In holen aan de oevers van beken en riviertjes broeden de bijeneters.

Ooievaars zitten er ook, het is heel opvallend hoeveel nieuwe ooievaars elk seizoen hier neer willen strijken. Niet alleen de gewone, maar ook de heel zeldzame zwarte ooievaar wordt regelmatig gespot. Het is wél zo dat wijzelf denken iets bij te kunnen hebben gedragen aan het langere verblijf van de ooievaars in onze omgeving. Op het land van onze camping Beirã-Marvão Alentejo hebben wij een groot gat laten graven en daarin een deel van de mest van de paarden gedeponeerd. Vervolgens is het gaan regenen en dat fikse gat stroomt dan vanzelf vol met water, waarna het vervolgens voor vele honderden kikkers een eldorado werd.

Nu die verblijfplaats voor de kikkers uitdroogde zagen wij ze bij wijze van spreken via de naast gelegen rivier richting de overkant trekken en juist daar zagen wij aan het begin van hun seizoen in onze mooie omgeving een 4 tot 6 prachtige ooievaars die het eten voor hun jongen verzamelen. Ook de paardenmest nemen ze graag mee om daar hun nesten mee te verstevigen. Later dit seizoen zien wij nu steeds meer ooievaars voorbij komen, de jonge ooievaars hebben inmiddels geleerd om te vliegen en proberen hun vliegkunsten steeds verder uit.

In het wild leven in dit beschermde park ook nog een aantal grote zoogdieren , zoals de teruggekeerde edelherten, wilde zwijnen, vossen, otters en de genetkat. Verstopt in de bossen of dicht struikgewas zitten ook nog mangoestes oftewel de faraoratten, de Herpestes Ichneumon. Deze kleine roofdieren, inclusief staart van soms bijna een meter lang, komen in Europa alleen maar voor op het Iberisch schiereiland.

Het Natuurpark Serra de São Mamede is ook een van de weinige plekken in Portugal waar de Iberische lynx, de Lynx Pardinus nog voorkomt. Op initiatief van de dichtbij de camping gelegen gemeente Castelo de Vide is in 2017 een begin gemaakt met een meerjaren plan voor het creëren van een goede habitat voor de gestructureerde terugkeer van de z.g. wilde kat, de Lynx. Ook aan de spaanse kant van de grens zijn een aantal lynxen uit gezet.

De voor de geschiedenis belangrijke romeinse brug Iin Portagem

Binnen de oorspronkelijke grenzen van het beschermde park woonden niet meer dan 8000 mensen, door de recente herziening van de grenzen van het park is dit aantal iets groter geworden. De bewoners leven hier hoofdzakelijk van de kleine landbouw en idem een beperkte veeteelt, de teelt van de kastanje, de forellenvisserij en voor een belangrijker wordend deel ook van zowel direct- als indirect het toerisme.

Het park biedt een groot aantal mooie wegen om heel relaxt van de omgeving te genieten, bijvoorbeeld via leuke fietstochten.

De portugese bevolking is alleraardigst tegenover de buitenlandse toerist, deze omgeving kenmerkt zich door een meer openlijke vorm van gastvrijheid, als u een Portugees iets vraagt, dan zal hij zijn best doen om u goed te informeren.

Deze regio van de Noord Alentejo behoorde vroeger tot de armste gebieden van Portugal. Toen was de smokkel met Spanje een hele belangrijke bron van inkomsten. Tot op het laatst werd er nog flink met sigaretten én koffie gesmokkeld. Eén van de smokkelroutes liep in de buurt van Galegos van de Portugese naar de Spaanse kant. Tot op vandaag worden enkele van de meest gebruikte smokkelroutes in stand gehouden en een keer per jaar is er een speciale wandeltocht met gids over de toen belangrijkste smokkelroute. Tijdens deze wandeling krijgt u natuurlijk de originele superverhalen van de smokkelaars te horen.

Ook deze unieke wandelroute hebben wij natuurlijk voor u beschikbaar, een klein detail: in het grensplaatsje Galegos zelf vindt u ook nog enkele leuke souvenierwinkeltjes.

Voor wandelaars is er echt veel te ondernemen, maar binnen het park en zelfs dichtbij de camping is ook een Via Ferrata, een startplaats voor Parapenters en zijn er voldoende mogelijkheden voor de waterliefhebber om een mooie vakantie te beleven.